Alan Araştırmaları

Eskiden cazular mayıs gecesi dağlardan evlere inerimiş. Ta mayısın 7.gecesinde. Biz de o akşam demir gaşuğu olmadığu için yimekleri tahta gaşuğuyla yerdik. O akşam cazular gaşuğumuzun içini çizmesin diye o akşam gaşukları toplar suyun içine goyarduk. Bir tane dışarda bırakurduk denemek için o gaşuğun içi çizilmiş olurdu suyun içindekiler çizilmemiş olurdu.[H. Özdemir - Sayvançatak Mahallesi /Şalpazarı]

Cazuluk demek bi başkasını varıp hociye yazdurmak demek sırıbat etmek una demek.Ehlaksız pis adama cazu diyular. Eskiden cazu varımış gelip uşağı beşikte yiğü derlermiş hele unlara cazu diyular işte. [A. Yazıcı - Sugören Mahallesi /Şalpazarı]

Cazu halk dilinde bana cazuluk etti denir. Bazu televizyonda çıkıyu bana cazuluk etti büyü etti diye televizyonda geçiyu. Necati hoca var bi dene rizeli ne cazuya inanıyu ne büyüye inanıyu böyle bişey yok diyu. Cazu yok ne cazusu. Cazu ne kitapta var ne Kuran-ı Kerim'de. Eskiden bana cazuluk etti diyulardı. Cazu bi yerde yok halk dilinde sen ben işte söyliyu hâlbuki aslı yok astarı yok. [A. Bayraktar - Geyikli Mahallesi /Şalpazarı]

Cazu hocalar yaziyu kime ne yaparsa yapıyumuş. Günaf kızım. Eskiden doğru diye inaniyudum şimdi inanmıyurum. Deden bile anneanneni yazdurdu da aldı eme bak anneannen hala hasta.Başkasına gitmesin beni alsın diye yazdurdular. ben biliyum. Öyle yazdırmuşlar hoca demiş sakin suya atma demiş anneanneni gaçurduktan sonra deden atıyu anneanneni dert dutuyu çok hasta olmuştu. Eme öyle oluyu. Bi kız başkasını almasın diye yazduruyumuş. Birisi birisini sevmiyusa hociye yazduruyumuş. [D. Yanık - Sugören Mahallesi /Şalpazarı]

Cazu, kötü insanlara denirdi. Cazuluk, büyücülük varmış eskiden. Bir gelinin çocuğu yaşamazmış. Bir ölmüş, iki ölmüş, üç ölmüş. Bebeğin babası beklemeye başlarmış. Bu çocuklar hasta değiller niye ölüyorlar. Beşiğin üstünde bir kedi var imiş. Bebeğin babası babası kediye vurmuş, kedi ölmüş. Bakmış ki gelinin kaynanası kediymiş. Ölen çocukların babası: “Anne, niye çocuklarımı öldürüyorsun?” diye sormuş. Annesi de: “ Gelinimi sevmem bu yüzden çocuklarını öldürüyorum” demiş. Eskiden, Cazu, ineklerin memelerinden süt çalar imiş. Bundan dolayı, Cazu’nun sütü, yağı çok olurmuş. Yaylaya giderken yaylacılar yedi suyun özünden su alır, Cazu ineklerinin sütünden çalmasın deyi ineklerine içirirler imiş. Ama şimdi cazuluk diye bir şey yok. Hırsızlık diye bir şey var.[S. CİRİT/ Güdün Mahallesi/Şalpazarı]

Benim rahmetli babam anlatıyordu. Köyümüzde birisi ölmüş. Mezarından taze toprak bi şeyler daha katmışlar. Getirmişler, babamın evinin kapısının üstüne, merteğin oraya koymuş kadın. Kadından köyde,  herkes cazu diye şüpheleniyormuş. Kadın çimenden yola ukarı giderken babamın aklına geliyor, şüpheleniyor babam. Babam, kapının eşiğin altına üstüne, uraya, buraya bakar kene bulmuş taze toprak. Bir şeyler daha katmış. Kadının taze toprağı uraya bıraktığını hakikaten görmüş rahmetli babam anlatıyordu.

Evet böyle şeyler oluyormuş eskiden. Cazuluk dediğin toprağa bişeyler bişeyler katıp insanın huzurunu bozuyorlar. Gelinin var ısa oğluyla huzurunu bozuyular. Eşin ile huzurunu bozuyorlar. Eve bi tatsızlık, huzursuzluk veriyor. [F.ÖZDİN/ Sayvançatak Mahallesi/Şalpazarı]

Sabah kalktığımda tahta kaşıklar vardı. Kaşıklar, içerisi çizgi çizgi çizilirdi. Buna da cazı çizmiş denirdi. Böyle cazılıklar yapılıyordu. Cazılık, iyilik için değil kötülük için yapılırdı.[ M. ÖZDİN/ Sayvançatak Mahallesi/Şalpazarı]

Ecünlüler eskiden bizim baççanın ortasında horon deperlermiş adamın biri gidiyü bakiyü giriyü horona al aşa edince bi de bakiyi ki bunların ayakları ters sonra kendini okura okuta kendine geliyü böyle çok hikayeler var. Eskiden tabut gezme diye bişi varidi curü köse eskiden gece yürürken yolda bi tabut görüyü baccadan okari yan yan çıkıyu okarı çıkınca unu bi erkeklik dutuyu taş atıyu tabuta sonra tabut una doğru gelmiyo başlıyo u gaçıyumuş tabut arkasından geliyumuş evin başına çıkınca büyük bi daş goyvermiş undan sonra tabut gaybolmuş.Galaylun Yavuz varıdı u demene gidiyu zahri guyu zahri vuruyumuş. Uyumuş orda undan sonra bi kalkmış ecünlüler tabutun önünde ağlaşiyu okumuş biseyler etmiş de kurtulmuş eskiden çok varıdı böyle şeyler. A sizin imam bile diyu çarlaklı yamasında ateşli ecünlüleri görmüş.

Eskiden cazular kedi olup gelirmüş kaşuk çizerlermiş. Undan sonra minnet varımış mezardan çıkıyularmiş. beyaz kefenli huykururlarmış. Adamın birini yakalamışlar hanı bunun yan yükü hani bunun orta yükü diye bağrışıyularmiş eme nasıl bağrışma adam gorkudan bayılmış eve vardini gatır kişnemiş undan sonra bakmışlar adam nerde adam meğer gatırın ortasında baygınmış.(minnet:hortlak) [M. Kop - Karakaya Mahallesi/Şalpazarı]

Ağuç gaşuklarini cazular gice gelüp uyurtülermiş. zabahtan gelip baküdük ki gaşukların içi cizük cizük. Goya bacalarımız varıdı bacalara diken goyuyuduk gene de geliyüdü. Eskiden dedem anlaturdu köyde gece minnet geliyomuş kapıda abdest alıyumuş gaşu geceden abdesti alıp da içeri girene kadar uluyumuşlar minnet böyle gelinlik gibi bembeyaz bişiydi. Gorkudan besbellü bisi edemiyudu dua okurka dua okurka gaybolurmuş. Bu ışler şimdi yok kabeden toprak alıp dökmüşler öyle gene yok oldu gitti. Eskiden gapiye cikmiye gorkuyulardı. Benim yaşadığum bi olayda gece gidiyum yolda dala bi taş çat diye vuruyi bakiyum taş maş yok bu bayaca gidene kadar devam etti minnet diyular işte una cazu daa. Korkudan siirtme geçtik. Böyle dere gibi yerlerde oluyudu. Sen unu uzaktan görüp kapıyı gapatana kadar gapiye geliyumuş uluyumuş.hele hızlı imiş. [E. Dursun - Dorukkiriş Mahallesi/Şalpazarı]

Kedi her gece geliyumuş babamın da ilk gızı ölmüş babam kediyi beklemiye başlamış bi gece unu yakalamış başlamış dövmiye çıkıyu çardağa çardan dibinde unu sıkıştırıyu yarın dasi gün alıyular kediyi ölüsünü alıp atıyu cazu olduğunu bilmiyu ya unun da bi gızı ölmüş. Şey demişlinelik bi garı gelmiş uriye sen demiş lavuğun garısını dövdün de lavuğun garısı öldü demiş.

Allah Allah babam delürmüş ben lavuğun garısını nerde dövecem demiş. Kedi gılığında geldi girdi evine demiş sen de dövdün unu demiş kedi öldü demiş u da öldü demiş. Benim babamın çocuğu olmazmış. 40 ı çıkmadan ölmüş kardeşim. Kabeden toprak getirmişler de saçmışlar öyle gene gitmiş.  Gaynatam da anlaturdu demenden gelürmüş arkası üç dört kişiyle tabut gelirümüş tere suya garışıp da eve varmış.Isi bisisi de olsa undan sonra eli gönderürmüş. Hele bişiydi cazular işte. [H. Cüre - Gölkeriş Mahallesi/Şalpazarı]

"eskiden cazı varimış, cazılar eski zincirler varya kazanlar asuluydu. Gece o gazanlardan aşa iner evde tahta gaşukların içerisini gazuyup aluydu. Bizim evde her zaman gaşuklar yıkuyup galduruyduk akşamdan. Sabahleyin galkuyduk gaşuklar ya ters dönmüş ya da içleri hep tırnaklan gazınmış gibiydi. Gaşukların içlerinde bi toz variydi unu gazuyup aluydu. Bunu gören kimse yok. Sabahlara gadar bekluylardı. Kedi gılına girip zincürden aşa iniyu derlerdi." [Ş. Usta – Çarlaklı Mahallesi/Şalpazarı]